Szczepy endemiczne to odmiany winorośli, które występują naturalnie tylko na ograniczonym obszarze i są ściśle związane z lokalnymi warunkami klimatycznymi oraz geologicznymi. W Chorwacji ogromne znaczenie mają m.in. graševina, malvazija, plavac mali, pošip oraz grk, jednak to właśnie Pelješac i pobliska Korčula odegrały kluczową rolę w kształtowaniu charakteru najcenniejszych z nich. Wina Pelješac to zdecydowanie istotny element enoturystyki Chorwacji.
Na półwyspie Pelješac szczególne znaczenie ma uprawa winorośli na stromych, południowych zboczach schodzących wprost do Adriatyku. Ekstremalne nasłonecznienie, silne wiatry, niewielka ilość gleby oraz odbijające się od morza światło sprawiają, że wina z tego regionu są wyjątkowo skoncentrowane i intensywne.
Plavac Mali – fundament czerwonych win Pelješaca
Plavac Mali to najważniejszy szczep winorośli uprawiany na półwyspie Pelješac i podstawa najbardziej cenionych win regionu. Odmiana ta daje niewielkie, ciemne owoce o grubej skórce, co przekłada się na wysoką koncentrację smaku, tanin i naturalnych cukrów.
Szczep ten wyjątkowo dobrze przystosował się do trudnych warunków południowych stoków Pelješaca. Stromizny, uboga gleba oraz intensywne nasłonecznienie powodują, że winorośl dojrzewa wolniej, a owoce nabierają głębi i struktury. To właśnie dlatego wina z Plavac Mali są pełne, wyraziste i długowieczne.
W kieliszku dominują aromaty ciemnych owoców, dojrzałych wiśni, śliwek i leśnych jagód, często uzupełnione nutami ziół, przypraw oraz mineralnym finiszem. Zależnie od stylu winiarni i miejsca pochodzenia, zawartość alkoholu zazwyczaj mieści się w przedziale 13–14%, choć w najlepszych parcelach bywa wyższa. Wina Pelješac charakteryzuje bliskość natury i tradycja.
Plavac Mali wywodzi się od odmiany crljenak kaštelanski (tribidrag), znanej na świecie jako primitivo i zinfandel, jednak na Pelješacu nabiera znacznie bardziej surowego i skoncentrowanego charakteru.
Dingač i Postup – najwyższa koncentracja smaku
Ze szczepu Plavac Mali powstają najbardziej prestiżowe wina regionu: Dingač i Postup. Są one jeszcze bardziej intensywne w kolorze, aromacie i strukturze niż klasyczny Plavac Mali.
Dingač to wino legendarne, którego jakość nierozerwalnie wiąże się z ekstremalnymi warunkami uprawy. Symbolicznym miejscem regionu jest tunel Dingač, wykuty w latach 70. XX wieku przez winiarzy z Potomje, aby usprawnić transport winogron. Wcześniej do tego celu wykorzystywano osły – motyw ten do dziś pojawia się na etykietach win, m.in. winiarni Matuško.
Pošip – białe wino idealne na dalmatyńskie lato
Choć Pošip pochodzi z wyspy Korčula, jest dziś powszechnie obecny również na półwyspie Pelješac. To wytrawne, świeże wino o jasnej barwie i owocowym charakterze, będące krzyżówką szczepów zlatarica i bratovina.
Pošip:
- ma 12–13% alkoholu,
- doskonale komponuje się z rybami i owocami morza,
- dzięki swojej lekkości świetnie sprawdza się podczas gorących, letnich wieczorów.
To jedno z najczęściej spotykanych białych win w konobach Pelješaca.
Rukatac (Maraština) – subtelna alternatywa
Rukatac, znany także jako Maraština, jest dziś mniej popularny niż Pošip, choć historycznie odgrywał bardzo ważną rolę w regionie. Daje wina wytrawne, orzeźwiające, o nieco niższej zawartości alkoholu (około 12%).
Rukatac dobrze komponuje się:
- z rybami i owocami morza,
- z drobiem,
- z lekkimi makaronami kuchni śródziemnomorskiej.
Choć dawniej uznawany był za szczep endemiczny Dalmacji, badania wykazały jego pokrewieństwo z włoską Malvasia del Chianti.
Grk – rzadkość o wyjątkowym charakterze
Grk to jeden z najbardziej niezwykłych szczepów Chorwacji, występujący głównie w okolicach Lumbardy na Korčuli. Krzewy posiadają wyłącznie kwiaty żeńskie, dlatego do zapylenia potrzebują obecności innych szczepów, np. rukataca.
To właśnie ta trudność w uprawie sprawia, że grk jest rzadki, a jego wina:
- są wytrawne,
- mają świeże, cytrusowe nuty,
- charakteryzują się delikatną goryczką.
Na Pelješacu spotyka się go sporadycznie, najczęściej w większych winiarniach. Należy do perełek, ale jeśli chcesz poznać wszystkie wina Pelješac to warto go spróbować
Wina Pelješaca połącz je z tradycyjną chorwacką kuchnią
Wina Pelješaca nie tylko zachwycają aromatem i intensywnością, ale też doskonale komponują się z lokalną kuchnią. Cięższe czerwienie, jak Plavac Mali czy Dingač, najlepiej smakują z grillowanym mięsem i serami, podczas gdy lekkie białe – Pošip, Rukatac czy Grk – idealnie towarzyszą rybom, owocom morza i drobiowi.
| Szczep | Rodzaj wina | Pasuje do |
|---|---|---|
| Plavac Mali | czerwone, wytrawne, mocne | czerwone mięsa, dziczyzna, dojrzałe sery |
| Dingač / Postup | czerwone, bardzo intensywne | steki, grillowane mięsa, wyraziste sery |
| Pošip | białe, wytrawne, świeże | ryby, owoce morza, lekkie sałatki |
| Rukatac (Maraština) | białe, wytrawne, orzeźwiające | ryby, owoce morza, drób, makaron |
| Grk | białe, wytrawne, świeże | ryby, lekkie przekąski, potrawy śródziemnomorskie |
Wina Pelješaca – tradycja, skala i autentyczność
Między Trstenikiem a Orebićem działa wiele winiarni – od dużych, rozpoznawalnych marek po niewielkie, rodzinne gospodarstwa. To właśnie w tych najmniejszych często kryją się najlepsze wina Dingač i Postup, sprzedawane bezpośrednio przez właścicieli, wraz z opowieścią o historii rodziny i winnicy.
Villa Dingač – wino, gościnność i lokalna tradycja
Dla osób, które chcą nie tylko degustować wina Pelješaca, ale także poczuć ich prawdziwe źródło, idealnym miejscem jest Villa Dingač. Do dyspozycji gości jest 8 komfortowych apartamentów, położonych w sercu jednego z najsłynniejszych regionów winiarskich Chorwacji.
Na miejscu można spróbować domowych win: Dingač, Plavac oraz Rukatac, przygotowywanych według starej receptury naszych dziadków. To wina Pelješac autentyczne, powstające z szacunku do tradycji i natury – dokładnie takie, jakie pijało się tu od pokoleń.
Dodatkowym atutem Villi Dingač jest możliwość porozumiewania się w języku polskim, co sprawia, że goście z Polski czują się swobodnie i mogą w pełni skupić się na wypoczynku, winie i lokalnej kulturze.
